Duyuruyu Kapat
Hoş geldiniz Umarız hoş vakit geçirirsiniz. İyi Forumlar...

Arkeoloji Hitit Barajı Kazıları Hakkında Haber ve Gelişmeler

Konu, 'Türkiye Arkeolojisi' kısmında Orion tarafından paylaşıldı.

  1. Orion

    Orion Site Başkanı
    Yetkili Kişi

    Kayıt:
    26 Mart 2016
    Mesajlar:
    863
    Beğenilen Mesajlar:
    122
    Hititlerde Baraj ve Önemi

    Hitit yerleşimlerinin çekirdek bölgesi olan Orta Anadolu’nun coğrafi ve jeolojik yapısı yanında iklim koşulları da, Hitit Döneminde yapılan su tesislerinin oluşumuna neden olmuştur. Hitit metinlerine dayanarak Hititlerin ne tür doğa olayları ile karşılaştıklarını anlamak mümkündür. Hititler, yağmur, sel baskını, yer kayması, kuraklık, don, deprem gibi felaketleri yazılarında belirtmişlerdir.

    [​IMG]
    Fotoğraf: Alaca Höyük Hitit Barajı kazı çalışması öncesi durumu

    Orta Anadolu topraklarının çok verimli olmaması ve sert iklim koşulları yanında, dar vadi tabanları, delta ve ovalarla yamaçta yer alan tarlalar dışında suni sulamaya dayalı bir sistemi oluşmasına imkân vermeyen coğrafi yapısı, yağmur ve yapay sulamanın önemini ortaya koymaktadır. Bu sebeple Hitit metinlerinde, yağmur yağması için çok sayıda duanın yer aldığı, çivi yazılı tabletlerden bilinmektedir.

    Büyük felaketlere sebep olan kuraklık konusu, çivi yazılı tabletlerde çok sayıda vurgulanmıştır. Ayrıca, aşırı yağışların ya da nehirlerin yatağını değiştirmesi sonucunda gerçekleşen sel baskınlarına Hititlerin de maruz kaldığı, yazılı belgelerden bilinmektedir. Bu nedenle sulama gereksinimi yanında, barajların yapılmasının bir nedeni de nehirlerin su baskınını kontrol altına alma olmuştur.

    [​IMG]
    Fotoğraf: Hitit Barajı genel görünümü

    Yaşadıkları bölge ve iklim şartlarında suyun önemini kavrayan Hititler bu sebeple su toplamaya yönelik barajlar, kutsal havuzlar yapmışlardır. Hititler aynı zamanda, yaptıkları su tesislerinde, suyun bereketini, arınmayı ve kendi inanç sistemlerini, doğal ya da yapay su kaynaklarında adak ve kurbanlarıyla gerçekleştirmişlerdir.

    Hititler Döneminde de sulamanın belirli bir sistem içerisinde gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Şüphesiz ki bu konuda bir Hitit su idaresinden bahsedilebilir. Çünkü su siteminin düzenli bir şekilde işleyebilmesi için belli kurallara ihtiyaç duyulması kaçınılmazdır. Suya ihtıyaç duyulan bölgelere ideal şekilde su temin edebilmek için baraj ve göletlerden düzenli bir şekilde su alımı yapılmış olmalıydı.

    Anadolu’nun tabii şartlarında düzenli bir su idari sistemi olmaksızın sulama yapılması bugün dahi mümkün değildir. Bentlerle gönderilen biriktirilmiş suyun iletimi; dolaylı da olsa devlet tarafından istenen vergilerin; tarım üretiminin desteklemesinde ya da bunun gerekli ölçüde sağlanıp gerçekleştirilmesine yapılan bir katkıdır.

    Hititler su idaresi konusundan, çivi yazılı belgelerinde çok az bahsetmişlerdir. Ancak, kanunlar ya da memur genelgeleri bazı ipuçları vermektedir. Bu belgelere göre göletlerin pisliklerden korunması, su kanallarının yılda en az bir kez temizlenmesi gerekmekteydi. Bu tesislerin zarara sokulması durumunda, örneğin; eğer bir kişi bir meyve bahçesinin sulama sistemini bozarsa ya da bir boru çalarsa ceza verilmekteydi. Bu da işleyen bir su sisteminin Hitit Devleti için ne derece önem taşıdığını göstermektedir.

    Bunların en güzel kanıtlarından birisi de Hititlerin yaptığı barajlardır. (Bu su tesisleri, insan gücüyle yapıldıklarından, günümüz gölet ölçülerindedir). Özellikle yazılı vesikalarda kral IV. Tuthalia Döneminde, kuraklıktan söz edilir ve bu dönemde adı geçen kralın barajlar yaptırdığı bilinmektedir.

    [​IMG]
    Fotoğraf: Alaca Höyük Hitit Barajı dinlenme havuzunun bir görüntüsü

    Hitit Gölpınar Barajı Hakkında Teknik Veriler

    1935 yılından bu yana varlığı bilinen Gölpınar Hitit barajının taş dolgu settinin yüzeyden yüksekliği yaklaşık 2 m. ‘dir. Bendin taşları yumruk büyüklüğündedir. Alt kısımdaki taşlar daha büyüktür ve killi toprakla takviye edilmiştir. Bu bir ölçüde geçirgenliği de önlemiştir. Taşların arasında harç yoktur. Taşlar, kille desteklenerek birbirine bağlanmıştır.Taş settin doğu batı yönünde genişliği 15 m’dir. Settin her iki yanında savaklar mevcuttur. Bu savaklardan bir tanesi günümüzde de işlevini korumaktadır. Diğeri ise, köylüler tarafından tahrip edilmiştir. Savağın içerisinden gelen su, settin üzerinde 1 m seviye farkıyla iki ayrı kanala girmektedir. Su, bu kanallardan, settin üzerindeki asıl kanala geçmektedir. Uzunluğu yaklaşık 130 m olan taş settin ortasında bir dinlendirme ya da depolama havuzu vardır. Taş dolgu settin ortasında bulunan bu havuzun genişliği 8 m’dir. Havuzun tabanı da kille kaplanmıştır.

    [​IMG]
    Fotoğraf: Alaca Höyük Hitit Barajının genel görüntü çizimi

    Bendin batı istikametinde, suyun aktığı yönde ortadaki havuzun kenarında üç adet sunak şeklinde heykel ya da kitabe kaidesi açığa çıkartılmıştır. Dışa doğru hafif meyilli olan kaidelerinden birisi kum, ikincisi kireç üçüncü kaide ise andezittendir. Her üç kaidenin de üstünde dışa doğru 20 cm yüksekliğinde yükselti mevcuttur. Alaca Höyük Hitit Barajı gövdesindeki bataklık görünümündeki toprağın yaklaşık 1 milyon metreküplük bölümü taşınmıştır. Bu temizlikten sonra baraj gövdesinin, andezit ve konglomera kayaçların içine oyularak yapıldığı ve taş dolgu set ve diğer üç yönden taş duvarlarla çevrelendiği anlaşılmıştır.

    Hitit Barajı Kazı Çalışmalarında Ortaya Çıkan Arkeolojik Eserler

    Barajın havzasının çamurumsu toprak yığını temizlenirken, bir stel kaidesi ve hiyeroglif yazıta ait bir taş parçası da bulunmuştur. Hiyeroglifli yazıt parçasını inceleyen kazı filologları bunun, tanrıça Hepat’la ilgili bir kitabenin parçası olduğunu bildirmişlerdir.

    [​IMG]
    Fotoğraf: Alaca Höyük Hitit Barajı Kazılarında ele geçen bir kaide
    Bu kitabenin ve bulunan kaidenin, barajın doğusundaki bir alana dikilmiş olduğu açıktır. Yazıtın üzerinde “Tanrıça” ve “Hepatu” adının okunması, barajın tanrıça Hepat’a atfen yapıldığını göstermektedir. Tanrıça Hepat’ın, III Hattuşili’nin eşi Pudu Hepa’nın baş tanrıçası olmasından dolayı bize, barajın devri ya da hangi Hitit kralı döneminde yapıldığını belli etmektedir. Hitit çivi yazılı belgelerinden IV. Tuthalia’nın baş tanrısı Şarrumma olduğu dikkate alındığında, kuraklık sonrası barajlar yaptırdığını biliyoruz. Bu da bizi Alaca Höyük Hitit Barajının IV. Tuthalia’dan önce, III Hattuşili Döneminde yapılmış olduğunu düşündürmektedir.

    Hitit Barajında yapılan kazılar sırasında, Hitit dönemine ait altın bir takı bulunmuştur. Kolye olduğu düşünülen bu takı 24 ayar altın ve yakuttan oluşmaktadır. Granülasyon tekniğiyle 419 nokta bezeli bu mücevher, halen Çorum Müzesinde korunmaktadır.

    [​IMG]
    Fotoğraf: Alaca Höyük Hitit Barajı Kazılarında ele geçen Altın kolye ucu

    Hitit Barajının Dünya ve Anadolu Arkeolojisi Açısından Önemi


    Alaca Höyüğün Anadolu arkeolojisine getirdiği ilklere bir yenisi daha eklenmiştir. Yaklaşık 3250 senelik bir baraj yeniden bir baraj olarak kullanılmaya başlanmıştır. Barajın 3250 yıllık işlevine yeniden kavuşabilmesinin sebeplerinden biriside,barajın suyunun rezervuarın içinden çıkmış olmasıdır. Barajın kaynak suyu rezervuarın birkaç noktasından kaynamaktadır. Ana kaynak ise havzanın güney batı köşesindedir. Bugün için, suyun barajdan çıkışı havzanın kuzeybatı köşesidir. Üç stel ya da yazıt kaidesinin bulunduğu batı duvarı, dışa doğru eğimli olarak en dışta bulunan kanala doğru inmektedir. Duvarın dışına bakan bu eğimli kısmı, çakıl taşlarıyla döşelidir. Taş dolgu settinin çekirdek kısmındaki havuzun suyu dolduğu zaman, batı duvarından çakıl taşlarıyla döşeli kısımdan geçerken tortusunu bırakarak en dıştaki kanala akmaktadır.

    Hitit baraj yeri, iç anadolu karasal ikliminden karadeniz iklimine geçiş bölgesinde yer almaktadır. Barajın su potansiyeli, yağış alanının (0,092km2 ) küçük olması nedeniyle tamamen kaynaklarından karşılanmaktadır. Bugün, Alaca Höyük çiftçileri, Hitit Barajının sularıyla tarlalarını sulamaktadır. Ayrıca, günümüzde Alaca Höyük’ te, DSİ V. Bölge tarafından yapılan küçük barajın (Gölet) suyu, yaz aylarında kurumaktadır. Yazın Hitit barajının suyu, Alaca Höyük çiftçileri tarafından sulu tarımda kullanırken bu su, kış aylarında boşa akmaktadır. Kışın boşa akan bu Hitit suyunun, DSİ V. Bölge Müdürlüğüne ait kuruyan Alaca Höyük göletine aktarılma projesi planlanmaktadır. Böylece; 3250 yıllık bir Anadolu barajının suyu, günümüz göletini dolduracaktır. Bu da, su kullanımı açısından dünyadaki bir başka ilki oluşturacaktır.

    Kaynak: DSİ
     
  2. aysun35

    aysun35 ★★★
    Gümüş Üye Bronz Üye Üye Yeni Üye

    Kayıt:
    13 Mayıs 2016
    Mesajlar:
    160
    Beğenilen Mesajlar:
    11
    Aslında Hititlere ait yeri bilinen baraj ve kutsal havuzlar Anadolu'nun birçok yerinde bulunuyor. Bunlardan en bilinenler Kayseri Pınarbaşı yakınlarında Karakuyu, Konya Kadınhan’daki Köylütolu, Beyşehir Eflatunpınar ve Yalburt Yaylasındaki kutsal havuz ile Alaca
    Höyük yakınında ki Gölpınar’ dır. Bunlar arasında günümüze kadar en sağlam şekilde ulaşmış olanı ise Gölpınar'dır. Güzel bir konu olmuş elinize sağlık.
     
  3. Orion

    Orion Site Başkanı
    Yetkili Kişi

    Kayıt:
    26 Mart 2016
    Mesajlar:
    863
    Beğenilen Mesajlar:
    122
    Hitit Barajı Arkeopark Projesi Hızla Devam Ediyor

    Çorum'un Alacahöyük köyünde Hititler tarafından yaklaşık 4 bin yıl önce inşa edildiği tahmin edilen ve Anadolu'nun en eski barajı olarak değerlendirilen Hitit Barajı, Devlet ve Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü'nün hazırladığı 'Arkeopark' projesiyle turizme kazandırılıyor.

    Türkiye'nin 'ilk milli kazı alanı' unvanına sahip Alacahöyük'te Ankara Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen çalışmaları yürüten kazı heyetinin başkanı Prof. Dr. Aykut Çınaroğlu'nun girişimleri sonucu DSİ Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan proje kapsamında, bölgede çeşitli yatırımlar yapılarak düzenlemeler gerçekleştirileceği belirtildi.


    Hitit Barajı Arkeopark tanıtım videosu​

    YÜZDE 65'LİK KISMI TAMAMLANDI

    Hititlerin, milattan önce 13'üncü yüzyılda inşa ettiği Hitit Barajı mirası, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Alacahöyük Sit Alanı dışında bir Arkeopark-Rekreasyon projesine dahil edildi.

    2002'de kazılarla ortaya çıkan 2,5 metre yüksekliğinde 20 bin metreküp su hacmine sahip Hitit Barajı'nın yer aldığı 277 dekarlık Arkeopark-Rekreasyon alanında turistler için hizmet tesislerinin inşasına devam ediliyor.

    Sosyal tesisler, Alacahöyük Kazıları Araştırma Merkezi, misafirhane, kütüphane, sergi ve konferans salonu, satış büfeleri, yürüyüş bantları, otopark, Hitit arabalarıyla yapılabilecek geziler için yollar, baraj ve kazı alanları için seyir terasları, doğal tarım alanları, laboratuvar, atölyeler ve çalışma ofisleri yapımında inşaatın yüzde 65'lik kısmı tamamlandı.

    35 BİNDEN 70 BİNE ÇIKMASI HEDEFLENİYOR

    Projenin tamamlanmasıyla ilk çağda Avrupa ve Ortadoğu'nun mitolojisini, dilini, dinini, siyasetini büyük ölçüde etkileyen Hititlerin başkenti Alacahöyük'ün ziyaretçi sayısının 35 binden 70 bine çıkması hedefleniyor.
     
Yüklüyor...

Sayfayı Paylaş