Bektaşilikte Dervişlere Ait Giysi ve Eşyalar

Orion

Site Başkanı
Yetkili üye
#1
Bektaşilikte dervişler kendilerine has kıyafetler giyerlerdi. Ayrıca kendilerine has birçok sembolü de içeren takı ve eşyalar kullanırlardı. Bektaşi dervişleri başlarına taç (Bektaşi Sikkesi) üzerlerine pelerin biçimli hırka, uçkurlu bir çeşit şalvar ve ayaklarına çarık giyerlerdi. Boyunlarına Hacıbektaş taşından yapılmış olan 12 köşeli Teslim Taşı, bellerine ise bir ipin ucuna bağlanmış kamberiye ile meşinden yapılmış bir kuşak takarlardı. Kuşağın gözlerine kaşık, bıçak, tütün kesesi, ağızlık ve kıymetli eşyalarını koyarlardı. Şimdi bu kıyafet ve eşyaları yakından inceleyelim.

Hüseyn-i Taç: Üst kısmı 12 dilimli olan beyaz keçeden yapılmış derviş tacıdır. Dilimlerine “terk” denilmekte ve her bir dilim 12 imamdan birini simgelemektedir.

Hüseyn-i Taç​

Teslim Taşı: Derviş ve muhiplere Baba tarafından tekbirlenerek teslim edilen, bir ip ile boyuna bağlanıp göğüs üzerinde taşınan Bektaşilik yoluna bağlığı ifade eden 12 köşeli olan ve her bir köşesi 12 imamdan birini simgeleyen yassı taştır.

Teslim Taşı​

Palenk Taşı: Kemer üzerine takılan 12 imamı simgeleyen 12 köşeli taştır.

Kamberiye: Bektaşi Babaların kuşaklarına taktıkları, Hz. Ali’nin hizmetkarı Kamberi yada Hz. Alinin Atının göğüs kösteğini simgeleyen sadakat ile hizmet, vefa ve bağlılığı ifade eden, Necef daya Hacıbektaş taşından yapılmış yumurta biçimli ortası delikli taştır.

Cilbend: Kemer üzerine tokalı bir kayış ile bağlanan, meşinden yapılmış, kapağı ön yüzüne sarkan ve dervişlerin evraklarını muhafaza ettiği cüzdana Cilbend denmektedir. Cilbed içine dervişler tarafından nefes defteri, mühür, mendil gibi eşyalar konulurdu. Bektaşi Cilbedlerinin kapaklarının üzerine genellikle Hz. Ali, Hz. Hüseyin, Hz. Hasan’ın isimleri yazılırdı.
(Cilbend resmi ben bulamadım bulursanız konu altına ekleyin arkadaşlar)


Mütteka:
Dayanak destek gibi anlamlara gelmektedir. Dervişlerin yanlarında ayırmadıkları müttaka çok farklı anlamlarda kullanılmıştır. Bir başka anlamı da “Tefekkür Bastonu” dur. Tefekkür, derin düşünce anlamına gelmektedir. Müttekanın baş kısmının oval oluşu rahatlık sağlamaktadır. Uyku gidermek için dervişler alınlarını dayayabiliyorlardı. Koltuk altında da kullanıla bilen bu araç dervişlerin derin düşüncelere daldıklarında başın yana düşmesine engel oluyordu.

Teber: Gezgin dervişlerin, vahşi hayvan saldırılarına karşı korunmak için taşıdıkları, uzun saplı ve yuvarlak ağızlı baltadır.

Nefir: Gezici dervişlerin boyunlarına veya omuzlarına asarak taşıdıkları boynuzdan yapılma (özellikel yapan keçisi boynuzu) üflemeli bir alettir. Ormanlarda ve dağlarda vahşi hayvanları korkutmanın yanı sıra haberleşme için de kullanılmıştır. Hakk’a yürüdükten sonra ruhun yeni bir beden de canlanacağını simgeleyen ermişlik alameti olduğuna inanılır.

Keşkül:
Gezgin dervişlerin kullandığı genellikle Hindistan cevizi kabuğundan ya da metalden yapılan, omuzda veya kolda taşınan zincirli yemek kabıdır. Dervişler tarafından bir tür yardım kabı olarak da kullanılmıştır. Keşkül nefsi terbiye etmenin manevi zenginliğe ulaşmanın bir aracıydı.

Mengüç (Mücerret Derviş Küpeleri): Bektaşiliğin Babagan kolunda Hz. Ali’ye ve tarikat büyüklerine bağlılık simgesi olarak mücerret dervişlerin sol kulaklarına takılan at nalı biçimindeki halkadır. Bu halka evlenmeyen dervişlere takılır.
 

Kappadox

★★★
Gümüş Üye
Üye
#2
Tüm kıyafetlerini giymiş bir Bektaşi Derviş aşağıdaki gibi görünüyordu. Fotoğraf son Bektaşi dervişlerden birine ait sanırım. Cilbenti resmini bende bulamadım bulursam ekleyeceğim.

 

Stores

Üye
Yeni Üye
#3
Bektaşilikte Dervişlere Ait Giysi ve Eşyalar şaşırtıcı bir yazı olmuş. Dervişlere özel olarak yapılmış ve bu kadar farklı işlevlere sahip eşyaları oldugunu bilmiyordum.