Dünyanın En Eski Topu Turfanda Bulundu

Bugün, top oyunları dünyadaki en popüler boş zaman etkinliklerinden biridir, önemli bir kitle eğlencesi olduğu kadar aynı zamanda bir ekonomik iş koludur. Ama ilk topları kim icat etti, nerede ve ne zaman? 

Şu anda bilinen en eski toplar, yaklaşık 4,500 yıl önce Mısır’da keten kullanılarak yapıldı. Orta Amerikalılar, taştan yapılmış anıtsal top sahaları ve top oyuncularının tasvirleri ile kanıtlandığı üzere, en az 3.700 yıldır top oyunları oynuyorlar. 

Günümüze en yakın toplar ise kauçuktan yapılmıştır. Şimdiye kadar, Avrupa ve Asya’daki top oyunlarının çok daha yeni bir döneme ait olduğuna inanılıyordu. Bu tarihleme yaklaşık 2.500 yıl önce Yunanistan’da ve bundan yaklaşık 300 yıl sonra Çin’de olduğu şeklindeydi.

Turfanda Bulunan 3 kavuçuk topun detaylı incelmesi

Avrasya’nın bilinen en eski topları

Zürih Üniversitesi’nden araştırmacılar, Alman ve Çinli araştırmacılar ile birlikte, şimdi Çin’in kuzeybatısındaki Turfan kenti yakınlarındaki eski Yanghai mezarlığındaki mezarlarda bulunan üç deri topu daha ayrıntılı olarak incelediler. Çapı 7,4 ila 9,2 cm arasında değişen toplar, yaklaşık 2.900 ila 3.200 yıl arasında tarihlendirildi. 

Zürih Üniversitesi Asya ve Doğu Çalışmaları Enstitüsü’nden ilk yazar Patrick Wertmann, “Bu araştırma, topları daha önce bilinen antik toplardan ve Avrasya’daki top oyunları tasvirlerinden yaklaşık beş asır daha eski yapıyor” diyor. “Ne yazık ki,  ilgili arkeolojik bilgiler bu topların tam olarak nasıl oynandığı sorusunu cevaplamak için yeterli değil.”dedi.

Yunanistan’dan en eski resimler koşan top oyuncularını ve Çin’den gelen tasvirler sopalarla binicileri gösteriyor. Yanghai’de de benzer kavisli çubuklar bulundu, ancak toplarla doğrudan bir bağlantı yoktu. Üstelik çubuklar daha yakın bir döneme tarihleniyorlar. 

Wertmann, “Bu nedenle, iki top atlarla gömülmüş mezarlarında bulunmasına rağmen, Yanghai’den gelen deri toplar çim hokeyi veya polonun ilk formlarıyla bağlantılı değildir” diyor.

Turfan bölgesinden bir görünüm

Orta Asya atlı savaşında yeni dönem

Mezarlarından birinde, o dönemde bölgede yapılmış ve dünyanın en eskilerinden olan kompozit yay ve bir çift korunmuş pantolonun kalıntıları bulundu. Her ikisi de, artan çevresel değişikliklere ve Doğu Orta Asya’da yükselen hareketliliğe eşlik eden yeni binicilik faaliyetlerinin, savaş ve temel toplumsal dönüşüm çağının işaretleridir. 

Bu çalışma, topların ve top oyunlarının en başından beri fiziksel egzersiz ve askeri eğitimin bir parçası olduğunu gösteriyor. Ek olarak, bugün olduğu gibi, spor da toplumda merkezi bir rol oynadı ve yaygın bir boş zaman aktivitesiydi. 

Journal of Archaeological Science: Reports’ta yayınlanan çalışmanın bulguları, bu bölgenin birkaç bin yıl önce Avrasya’da bir inovasyon merkezi olduğunu bir kez daha vurguluyor.

Kaynak: Zürih Üniversitesi [12 Ekim 2020]

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın