Buzul Arkeolojisi Alp Hazinelerinin Peşinde

Buzul Arkeolojisi son yıllarda hızla eriyen buzullar ile ortaya çıkan arkeolojik alanlardan biridir. Buzul bilimciler, yükselen sıcaklık ortalamaları ile, Alpler boyunca dağılmış olan yaklaşık 4.000 buzulun yüzde 95’inin bu yüzyılın sonunda ortadan kalkabileceğini tahmin ediyor.

Arkeologlar, iklim değişikliğinin yıkıcı bedelinden yakınıyor olsalar da, birçokları bunun bin yıl önceki dağ yaşamı anlayışını çarpıcı bir şekilde genişletmek için “bir fırsat” yarattığını da kabul ediyor.

Valais Kantonu tarih müzesinin arkeoloji bölümününden Pierre Yves Nicod, 1999’da Valais’in Güney İsviçre Kantonu’ndaki Arolla buzulunda keşfedilen düz, çatık bir yüze sahip, insan şeklindeki bir heykelciği temsil eden Demir Çağı’na ait bir Kelt eseri tutuyor . [C: Fabrice Coffrini / AFP]

Geçen ay İsviçre’nin doğusundaki Brunifirm buzulunun yakınındaki bir alana 2,800 metre (9,100 fit) yükseklikte Uri kantonuna kazı gezisine giden Marcel Cornelissen, “Arkeolojinin normalde ulaşamadığı bir kısmına pencere açan çok etkileyici buluntular yapıyoruz” dedi.

1990’ların başına kadar, tarih öncesi çağlardaki insanların yüksek ve göz korkutucu dağlardan uzak durduğuna inanılıyordu. Ancak o zamandan beri eriyen buzlardan, Alpler gibi dağ sıralarının binlerce yıldır insan faaliyetleriyle dolu olduğunu gösteren bir dizi şaşırtıcı bulgu ortaya çıktı.

Şimdi ise ilk insanların yakın vadilere seyahat etmek, hayvanları avlamak veya otlaklara çıkarmak ve hammadde aramak için dağlara çıktıklarına inanılıyor. Artık insanların 3.000 metre yüksekliğe kadar dağlara tırmanarak kristaller ve diğer birincil malzemeleri aradıklarını biliyoruz.

Eriyen buzdan ortaya çıkan ilk büyük antik Alp bulgusu, gövdesi İtalyan Tirol bölgesinde bir Alp buzulunun içinde korunmuş olan 5300 yaşındaki bir savaşçı olan “Oetzi” nin 1991 yılında keşfiydi.

1991 yılında eriyen buzullar arasında bulunan nadir mumya “ötzi”

Alpler’e giden tarih öncesi bir insanın ender bir örneği olan bu bulgu yüksek irtifalı dağ geçitlerine giden çok sayıda insanın olabileceği tezini destekliyor.

 

Nadir organik maddeler

Arkeolog Regula Gubler AFP’ye verdiği demeçte, “Bu heyecan verici çünkü normalde kazılarda bulamadığımız şeyler buluyoruz.” dedi

Alp buzullarının erimesi arkeolojik hazine hazinelerini açığa çıkarıyor, ancak saat işliyor. eri, ahşap, huş ağacı kabuğu ve tekstil ürünleri gibi, genellikle erozyon nedeniyle kaybolan ancak burada buzda bozulmadan korunan organik malzemeler yani normal bir arkeolojik kazıda elde edilmesi zor bulgulardır.

Valais Kantonu tarih müzesinin arkeoloji bölümünün küratörü Pierre Yves Nicod, Güney İsviçre Valais Kantonu’ndaki bir buzulda bulunan 17. yüzyıldan kalma bir ayakkabıyı gösteriyor. [C: Fabrice Coffrini / AFP]

İklim değişikliği bu tür olağanüstü bulguları mümkün kılsa da, aynı zamanda bir tehdittir. Buzdan kurtulan organik maddeler hızlı bir şekilde bulunmaz ve kontrollü iklimsel ortamlarda korunmazsa hızlı bir şekilde parçalanır ve yok olur.

Gubler, “Zaman içinde çok kısa bir zaman aralığı. 20 yıl içinde bu buluntular yok olacak ve bu buz tabakaları yok olacak” dedi. “Biraz stresli bir iş.” dedi.

Arkeolojik ekipten Cornelissen, buzul alanlarının arkeolojik potansiyelinin anlaşılmasının “çok geç” olduğunu söyleyerek, “Buzulların geri çekilmesi ve buz tarlalarının erimesi şimdiden ilerleme kaydetti” dedi. “Başka bir Oetzi bulacağımızı sanmıyorum.” şeklinde konuştu.

Güney İsviçre Kantonu’ndaki bir buzulda bulunan 17. yüzyıldan kalma bir kolyeyi tutuyor. [C: Fabrice Coffrini / AFP]

Sorun şu ki, arkeologlar her eriyen buz tabakasında bir hazinenin ortaya çıkmasını bekleyemeyecekler. Çünkü bu kadar büyük bir alanda bunu yapabilmek çok zor. Ayrıca geçtiğimiz onlarca yıl boyunca bu bölgede yürüyüş için gelenler birçok nesneyi alıp evlerinin duvarlarına astı.

Buluntular konusunda yerel halkı ve buraya doğa yürüyüşü gibi nedenler için gelenleri bu konuda uyararak gerekli tedbirleri almak gerekiyor. Bu dolambaçlı bir yol yol gibi görünse de gelecekte alınacak tedbirler için arkeolojik açıdan acil bir durumdur.

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın