Temir Komuz

Orion

Site Başkanı
Yetkili üye
#1
Türklerin en eski çalgılarından olan Temir Komuz yada günümüz Türkçesi ile Demir Kopuz ülkemizde çok az bilinen bir çalgıdır. Ülkemizde bilinmemesine karşın Ruslar tarafında da benimsenmiş bu çalgı; Ağız Komuzu, Temir, Ağız Arpı, Gubuz, Şan Kopuz gibi isimlerle de bilinmektedir.


Çalgının Tuva bölgesine ait olduğu ve yaklaşık olarak 4000 yıllık bir geçmişi olduğu bilinmektedir. Bu aletin kaynağı Orta Asya ve Türk kaynaklıdır. Çin kaynaklarında da görülen bu çalgı batı tarafından büyük ilgi görmesine rağmen ülkemizde gereken değeri verilmemiştir. Günümüzde özellikle Kırgızlar arasında çok yaygındır. Esik Türk şamanları bu çalgıyı dini ve milli törenlerde kullanmışlardır.

Temir Komuz parmak büyüklüğünde bir gövdenin arasına gergin şekilde takılmış bir demirden oluşmaktadır. Ağızdan nefes üflenir ve aynı zamanda parmakla da gergin demir tel titretilir. Günümüz elektronik müziğine uygun tınılar vermektedir. Kendine has bir tonlaması vardır.

Aşağıdaki videolardan dinleyebilir ve kullanım şeklini görebilirsiniz.



 

Orion

Site Başkanı
Yetkili üye
#3
Demir kopuzun satışa sunulan birbirinden farklı çeşitleri de bulunuyor. Aşağıdaki resimleri çeşitlere ilişkin kafamızda bir şablon olması açısından ekliyorum.

 

Kappadox

★★★
Gümüş Üye
Üye
#4
50 tl den başlayan ve daha küçük olanları bulunmakta internet üzerinden satışları yapılıyor. Küçük ve ucuz olanlardan pek fazla ses çıkmıyor gibi eleştiriler var. Benim asıl merak ettiğim yukarıdaki resimde mesela küçük ve büyük olanlarında fark boyuttan ziyade açıklıklar ve işlemeler farklı...

Aceba diyorum bizim kısa sap uzun saptaki gibi bazı ses ve tını farklılıkları falan mı var.
 

aysun35

★★★
Gümüş Üye
Bronz Üye
Üye
Yeni Üye
#5
Ana vatanı Orta Asya olan bu çalgıyı Türk şamanları dini ayinlerde kullanmışlardır. Bizim ülkemizde çok bilinmese de yurt dışında çok yaygın kullanımı var.