Aybalam

★★★★
Altın Üye
Gümüş Üye
#1
KRAL MİDAS (Eşek Kulaklı Midas)

Frigya Kralı, Kral Midas hakkında bilgi vermeden önce sizlere Frigya Krallığı hakkında küçük bir bilgi sunmak isteriz. M. Ö. 12. yüzyıl başlarında Güneydoğu Avrupa’dan gelerek Ege Göçleri ile Anadolu’ya ayak basan Frigler Anadolu’nun önemli kentlerinin bir çoğunu yakıp yıkmış ve Hitit İmparatorluğuna da son vererek Anadolu’ya yavaş yavaş egemen olmaya başlamıştır. Frigler’in esas yerleşim bölgesi Gordion merkezli Sakarya bölgesi olup Afyon, Kütahya, Eskişehir de bu bölgeye dahildir.

Asur kaynaklarındaki ismiyle Muşkili Mita ya da Kral Midas MÖ 738 - MÖ 696 yılları arasında, başkenti Gordion olan Polatlı'da kurulmuş efsanelere konu olan Frigya kralıdır. Frigya Krallığı bolluk ve bereket içinde en parlak dönemini Midas zamanında yaşamıştır. Kral Midas'ın yaşamı ve ölümü üzerine yazılan birden fazla efsanede mevcuttur.

midas2.jpg


Frigler, yukarıda da belirttiğimiz üzere Yunan kökenli değildir ancak yunan mitolojilerine konu olan bir medeniyettir. Yaygın olan görüş ise bunun sebebinin Kral Midas'ın Yunan kent devletleri ve kolonileriyle olan yakın münasebetinden kaynaklı olduğu yönündedir. Midas'ın kurmuş olduğu bu yakın münasebetlerden tabi ki bir takım çıkarları vardı. Ege kıyısında yer alan bu devletlerle ticaret yapmak ve Yunanlıların Doğu ile olan ticaretinde köprü vazifesi görerek bu durumdan rant sağlamaktı. Bir başka amaç ise Asurlular veya herhangi bir istilacı yahut göçebe bir toplulukla gerçekleşebilecek bir savaş durumunda Batı ile olan ilişkileri sıcak tutarak iki savaş arasında kalmamaktı.

midas6.jpg


Her yükselişin bir düşüşü olduğu gibi yıllar geçtikçe Frigya Krallığının gücü de azalmaya başlamıştır. Kral Midas'ın Gordion'u Kafkaslar üzerinden gelerek Anadolu'yu yerle bir eden Kimmer' ler tarafından M.Ö. 695 de yerle bir edilmiştir. Midas bu saldırıdan her ne kadar sağ kurtulsa da krallığının o yerle bir edilmiş hali onu haylice üzmüştür. Efsaneye göre bu duruma daha fazla dayanamayan Midas, boğa kanı içerek yaşamına son vermiştir. Fakat yapılan araştırmalarda, ölümüne sebep olan olayın intihar olmadığı, aksine kafatasının sağında tespit edilen bir darbeden kaynaklı olduğu hatta öldürüldüğü söylenmektedir. Üzerinde bir çok incelemenin yapıldığı Midas'ın kafatası Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde yer almaktadır.

midas9.jpg

Frigler ve Kral Midas hakkında vermiş olduğumuz bu bilgilerden sonra şimdi birazda gelin efsanelere konu olan hikayelere değinelim.Sırasıyla ilk olarak dokunduğu her şeyi altına çeviren Altın Midas, daha sonra da herkesçe yaygın olarak bilinen Eşek Kulaklı Midas efsanelerine değineceğiz.

Altın Midas
Şarap Tanrısı Dionysus’un yoldaşı, akıl hocası ve sütbabası, yarı insan yarı keçi olan Kır Tanrısı Satiros bir hayli yaşlıdır. Şarap içmeyi de oldukça sevdiğinden bir gün dolaşırken Midas'ın büyük bir özveriyle yetiştirdiği gül bahçesinde uyuyakalmıştır. Frigyalı köylüler, burada Satiros'u bularak Kral Midas'a götürmüşlerdir. Kral Midas, Satiros'u 10 gün boyunca misafir eder ve çok güzel ağırlar Satiros da bu durumdan hayli memnun kalır. Bunun üzerine yoldaşına karşı sergilenen bu misafirperverlik Tanrı Dionysus'u hayli memnun etmiştir. Kral’a ne dilerse dileğinin yerine getirileceğini söylemiştir. Bunun üzerine Midas da ondan dokunduğu her şeyi altına çevirebilmeyi dilemiştir. Midas ilk zamanlar bu durumdan hoşnut olsa da yiyecek, içecek, dahası dokunduğu her şeyin altın olması onu hayli zorlamıştır. Efsaneye göre kızına dokunduğunda onunda altına dönüşmesiyle dileğini sorgulamaya başlamıştır. Bir süre sonra bu durum ona mutluluk vermemeye hatta onu üzmeye başlayacaktır. Bunun üzerine Midas, Tanrı Dionysus'dan tekrardan eski haline dönmeyi dilemiştir. Tanrıda bu istek karşısında Midas'a, Paktalos Irmağı'nda yıkandığı taktirde eski haline dönebileceğini söylemiştir. Midas kendisine söyleneni yapar ve ırmakta yıkanmaya başlar o andan itibaren oluk oluk altın parçaları akmaya başlar ırmaktan ve Tanrının ona bahşettiği tüm gücüde üzerinden akıp gitmiştir. Eski haline kavuşmanın sevinciyle evine döner ve kızının da eski haline dönmüş olduğunu görünce hayatına kaldığı yerden mutlu bir şekilde devam eder.

midas10.jpg

Bir başla efsanede ise, Midas'ın altına dönüşmüş kızı hiç bir zaman eski haline dönemez Midas da aç gözlülüğünün bedelini kızını kaybederek ödemiş olur. Bu durumdan ders çıkaran Midas tüm servetini halkıyla paylaşarak daha iyi ve cömert bir insana dönüşür.

Aristotales'e göre hikaye daha farklı sonuçlanmıştır. Midas dokunduğu her şeyin altın olması dolayısıyla, aç gözlülüğünün bedelini, bir şey yiyip içemediği için açlıktan ölerek ödemiştir.

Altın Midas'la ilgili söyleyeceğimiz son şey ise Paktalos Irmağı(Sart Çayı) ile ilgilidir. Çevresinde var olan altın madenleri ve ırmakta da altın olmasının sebebinin Midas'ın orda yıkanmış olmasından kaynaklı olduğu söylenir.

Eşek Kulaklı Midas

Bu konuda olayın başlangıcı ile ilgili yaygın olan iki farklı efsane anlatılmaktadır. İlkinde Midas'ın sarayında gerçekleştirdiği bir eğlence sırasında Çobanların ve Ormanların Tanrısı Pan flütüyle orada bulunan insanlara müzik ziyafeti çekmektedir. Şaraplar içildikçe güzel ezgiler eşliğinde kafalarda güzelleşirken Kral Midas, sahip olduklarıyla övünerek kibirleniyormuş. Güneş ve Müziğin Tanrısı Apollon'un, Pan'dan daha güzel müzik yapamayacağını da söyleyince etrafındakiler onu bu şekilde konuşmaması için uyarmış çünkü herkes Apollon'a şirk koşanların akibetini çok iyi biliyormuş ancak kral bu durumu umursamayarak Apollon'dan karşısına çıkmasını istemiş. Herkesin şaşkın bakışları arasında öfkeli bir şekilde Apollon, bir anda Midas'ın karşısında belirmiş. Midas, Apollon'a müzikte o kadar çok iddalıysa eğer Pan ile yarışmasını ve ondan yeteneğini herkese ispat etmesini istemiş. Bütün bu olanları korkulu gözlerle izleyen Pan Tanrı olmasına rağmen Apollon'dan korkuyormuş ve bu talebi Apollon kabul etmiş ve yarışma başlamış. Kazananı açıklayacak jüride Midas, baş yargıçmış ve yarışma başlamış Apollon'un lirinden dökülen ezgiler herkesi büyülemiş ve tam sonuç açıklanacakken Midas bir anda kalkarak kazananın Pan olduğunu duyurmuş. Bu adaletsiz karara Apollon bir hayli sinirlenmiş ve Midas'a dönerek ''müziğin iyisinden anlamayan kulak insan kulağı olamaz, sana eşek kulağı yakışır.'' diyerek onu cezalandırmaya karar verip salonu terk etmiştir.

midas3.jpg

Bir diğer hikayede ise olay şu şekilde gelişmiştir, Güneş ve Müziğin Tanrısı Apollon ile Kır Tanrısı Pan arasında bir enstrüman çalma yarışması düzenlenecektir. Bu yarışmanın karar verici yargıçlarından birisi Kral Midas diğeri ise Dağ Tanrısı Tmolos'dur. İlk önce Kır Tanrısı Pan Kavalıyla çok güzel ezgiler çalar ardından Apollon gümüşten Lir'i ile bütün herkesi adeta büyülemiştir. Sıra yarışmanın birincisini açıklamaya geldiğinde ise Tmolos oyunu Apollon dan yana kullanmış Midas ise Pan'a destek vermiştir . Bu duruma çok kızan Apollan adil davranmayan Midas'a o ünlü sözünü söylemiş ve onu cezalandırmıştır.
midas1.jpg

Her iki hikayenin de bundan sonraki kısmı şu şekilde devam etmektedir. Ertesi gün uykudan uyanan Midas kulaklarının üzerinde bir çift eşek kulağını görünce dehşete kapılmıştır. Bu halde halkın arasına çıkamayacağından berberini saraya çağırmıştır. Kulaklarının görünmemesi için berberine bir peruh yapmasını söyler ve bu durumu herhangi birine söylerse onu öldüreceğini de ekler bu durumdan korkan berber hayatı için sessiz kalmaya mecbur kalmıştır.

midas11.jpg

Söylentiler, dedikodular yayıldıkça berberin tutmaya mecbur olduğu bu hayati sırda günden güne berbere ağır gelmektedir. Bu sırrı saklamaya daha fazla dayanamayan berber kimseye söyleyemeyeceğinden bir kuyuya ( veya kazmış olduğu bir çukura) haykırmaya karar vererek ''Midas'ın kulakları eşek kulağı... Midas'ın kulakları eşek kulağı ...'' diye bağırmıştır. Ancak kuyunun yanındaki kamışların rüzgarla birleşerek yankı yapan bu sesi yayabileceğini düşünememiştir. Böylece bu büyük sır herkes tarafından öğrenilip alay konusu haline gelince Midas kulaklarını kestirmeye karar verir ve kestirir ancak kulakları tekrar uzar ve daha kötü bir hale bürünür. Kral Midas bu kulaklarla baş edemeyeceğini anlayınca Tanrıya yalvarmaya başlar Tanrı da bu yakarışa cevap verir ve onu affeder, ancak canını almak şartıyla sonra da kimse görmeden onu mezara gömer.
 

Ekli dosyalar

Orion

Site Başkanı
Yönetici
#2
Elinize sağlık çok güzel ve bilgilendirici bir yazı olmuş. Sonuna kadar sıkılmadan okudum ve Eşek Kulaklı Midas hakkında bilgi sahibi oldum.
 

Aybalam

★★★★
Altın Üye
Gümüş Üye
#4
Teşekkür ediyorum beğenmenize sevindim :) Akıcı, bilgilendiren, insanı sıkmayan yazılar yazmaya çalışıyorum elimden geldiğince.
 

ascaner

Üye
Yeni Üye
#5
Afyon/Dinar'a giriş yaparken duvarlarda midasın renkli çalışmaları var :) Geçen arkadaşlar inceleyebilirler.
 

Üst